Алоқа музейидаги антиқа экспонат тарихи | Bir eksponat tarixi
HTML-код
- Опубликовано: 6 сен 2024
- "Бир экспонат тарихи" кўрсатуви
"Ўзбекистон тарихи" телеканали
Ўрта Осиё ҳудудида мил.ав. IV- милодий IV асрларга оид ёдгорликларда кенг миқёсда археологик тадқиқотлар олиб борилди. Ўзбекистон ҳудудида М.Е.Массон раҳбарлигида Термиз археология экспедицияси, Я.Ғ.Ғуломов номидаги Археология институтининг археология гуруҳи Ўзбекистоннинг барча вилоятларида, С.П.Толстов раҳбарлигидаги Хоразм археология-этнография экспедицияси, Хоразм воҳасида В.М.Массон раҳбарлигида Бақтрия экспедицияси, Г.А.Пугаченкова раҳбарлигида Хамза номидаги санъатшунослик экспедицияси ходимларининг Сурхондарё вилоятидаги фаолиятларини қайд этиш мумкин.
М.Е.Массон раҳбарлигида Туркманистон ҳудудида Туркманистон археология экспедицияси ходимлари археологик тадқиқотларни олиб борди. Тожикистон ҳудудида А.Н.Бернштам, Помир-Олой тоғ тизими атрофларида А.М.Манделштам, Бешкент чўлида археологик тадқиқотларни олиб бордилар.
Ўрта Осиё ҳудудида олиб борилган археологик тадқиқотлар натижасида олинган ашёлар антик давр тарихини ёритишда муҳим манба бўлади.
Ўзбекистон ҳудудида антик давр ёдгорликларида археологик тадқиқотлар
Ўзбекистон ҳудудида антик даврга оид ёдгорликларни ўрганиш Сурхондарё ҳудудида олиб борилди.
ХХ асрнинг 30 йиллари бошлари ва ўрталарида М.Е.Массон раҳбарлигидаги Термиз археология-комплекс экспедицияси ходимлари эски Термизнинг қалъа қисмида қазиш ишларини олиб бориб, мил.авв. III асрга оид ашёларни олишга муваффақ бўлдилар. Шу билан бирга, Кушон даврига оид Айритомда қазиш ишларини олиб борди, натижада ноёб ашёлар, яъни «арфа чалаётган аёл» ҳайкали топилган.
1937-1940 йилларда С.П.Толстов раҳбарлигидаги Хоразм археология- этнография экспедицияси Амударёнинг қуриб қолган ўзани Ақчадарё ҳавзасидаги тарихий обидаларни рўйхатга олди, археологик харитага жойлаштирди, Жонбос қалъа, Тупроқ қалъа ёдгорликларида қазиш ишларини олиб борди. Экспедиция аъзолари 1946 йилдан 1991 йилгача бўлган тарихий даврда Қўйқирилган қалъа, Кўзалиқир, Аёзқалъа 1, 2, 3, Қалалиқир, Қуйисой-2 ёдгорликларида кенг миқёсда қазиш ишларини олиб борди. Қўйқирилган қалъа ўзининг режалаштирилиши, меъморий иншооти билан диққатга сазовор.
С.П.Толстов раҳбарлигидаги Хоразм археология-этнография экспедицияси ходимлари кенг миқёсда тарихий обидаларни рўйхатга олишни олиб борди, натижада 400га яқин обидалар топилиб, улар антик ва ўрта асрларга оиддир. 1967 йилдан бошлаб Ўзбекистон Фанлар Академияси Қорақалпоғистон филиалининг археологик гуруҳи Қорақалпоғистон ва Хоразм вилояти ҳудудида археологик қидирув ва қазиш ишларини олиб борди. Е.Бижанов Устюртдаги қадимги тош даври манзилларини, В.Н.Ягодин Кердар маданияти, Хоразм ва кўчманчилар алоқалари, А.В.Гудкова Токқалъа, Г.Хўжаниязов Қўрғошин қалъа, Бурли-қалъа, Акчингул ёдгорликларида, М.Мамбетуллаев Катқалъа, Тупрокқалъа, Воянган Тупрокқалъа (Хива), Олмаотишган-2, Хива, К.Собиров Катқалъа, Тупроққалъа, Хазорасп ёдгорликларида археологик қазиш ишларини олиб бордилар.
Мил.ав. IV - милодий III асрларга оид бўлган шаҳарлар кўчманчилар билан чегараларда, дарё соҳилларида, суғориладиган воҳаларда қурилган бўлиб, мукаммал мудофа тизимларига эга.