Jak Saruman i Sauron Karmili Swoje Armie? [Śródziemie Plus]

Поделиться
HTML-код
  • Опубликовано: 7 авг 2021
  • Bardzoo duża dywagacja na temat z tytułu tego materiału, praktycznie pół materiału to tylko moje domyślanie się co i jak mogło być, bo jak o Mordorze informacje mamy, tak o Isengardzie niestety za dużo nie ma.
    Jeżeli chcesz wesprzeć moje hobby to zapraszam ; ) -
    / @queltharius
    Discord: / discord
    Skąd biorę informację:
    Książki Tolkiena -
    • 📖 Książki Tolkiena - Ś...
    Wszelakie informacje pochodzą z książek napisanych przez J.R.R Tolkiena oraz jego syna C.J.R Tolkiena
    #quellotr #ŚródziemiePlus #WładcaPierścieni
    Muzyka z biblioteki audio:
    Spirit of Fire - Jesse Gallagher
    Lord of the dawn- Jesse Gallagher
    W materiałach przewijają się obrazy takich artystów jak:
    Ted Nasmith:
    www.tednasmith.com/
    Jenny Dolfen:
    goldseven.wordpress.com/
    Alan Lee:
    www.iamag.co/the-art-of-alan-...
    John Howe:
    www.john-howe.com/portfolio/g...
    DonatoArts:
    www.deviantart.com/donatoarts
    Magali Villeneuve
    www.magali-villeneuve.com/
    Wolfanita:
    www.deviantart.com/wolfanita
    Gerwell:
    / gerwell
    EKukanova:
    www.deviantart.com/ekukanova/...
    steamy:
    www.deviantart.com/steamey
    Anke Eissmann:
    anke.edoras-art.de/anke_illust...
    Quentin Collombet:
    www.artstation.com/artwork/6a...
    I wiele innych podawanych podczas filmu jak i w napisach końcowych.
  • РазвлеченияРазвлечения

Комментарии • 306

  • @Queltharius
    @Queltharius  2 года назад +67

    Jak kogoś ciekawi skąd fragment o orkach - Morgoths ring, prawie że pod koniec książki przy podtemacie Orcs

    • @RascalV666
      @RascalV666 2 года назад

      Co powiedzial bys na ogranie disciplesa 2jeczki? Jak grales, to zapewne wiesz, ze ta gra to kunszt i sznyt dark fantazy w kozackiej oprawie:)

    • @RascalV666
      @RascalV666 2 года назад

      wiesz czego brakuje uniwersum Tolkiena?
      Tego co jest w warhammerze czyli ksiazek do grania RPG z znajomymi oslawiony wahrahmmer rulebook.
      Oraz wiekszej otwartosci na pisanie nowych ksiazek, tak jak to jest w warhammerze.
      Nawet wiedzminkie uniwersum jest bardziej dostepne dla pisarzy:)

    • @Queltharius
      @Queltharius  2 года назад +4

      @@RascalV666 i całe szczęście że tak mało ludzi porwało się na pisanie jakichś fanfików ze śródziemia xd

    • @Queltharius
      @Queltharius  2 года назад

      @@RascalV666 nie pamietam jak się w to już gra, rok temu zagrałem 2h i szybko mnie komputer wyjaśnił xd

    • @RascalV666
      @RascalV666 2 года назад

      @@Queltharius niby tak, ale za pisanie ksiazek w swiecie warhammer wzieli sie same grube ryby znane z pisania fantazy.
      Np cala seria Gotreka i Felixa.
      Nie wiem czy czytales, ale jak nie to polecam, naprawde kawal dobrej literatury w swiecie fantazy.

  • @WagonYT
    @WagonYT 2 года назад +189

    Idealne do popołudniowej herbatki!🙂

    • @arekpiatefgd
      @arekpiatefgd 2 года назад +11

      O kurde @WAGON Ciebie się tutaj nie spodziewałem, smacznej herbatki

    • @anthonyantoniak3944
      @anthonyantoniak3944 2 года назад +3

      Wzajemnie, ciepłej herbatki życzę.

    • @Queltharius
      @Queltharius  2 года назад +14

      Cheers mate!

    • @RascalV666
      @RascalV666 2 года назад +2

      Ty Wagon ogladam ciebie do czasu do czasu i ostatnio jak ogrywales ta czeska gre to naszla mnie taka rozkimna.
      Jak konczysz jakis tytul, to na koniec zrob jakies podsumowanie, czy bylo warto to ogrywac, co Ci siedzialo w grze a co bylo hoojowe..
      Taka mini recka pod koniec gry:) Wygladalo by to fachowo z twojej strony.

    • @qwertyy6516
      @qwertyy6516 2 года назад +6

      @@arekpiatefgd kolejny klon od 2010 pod kazdym filmem jak napisze jakis inny ytber nawet byle co to dajecie mu i tak i tak lapki i pyta ie ooo ty tutaj nie spodziewalem sie
      I tak juz 11 lat mozna czytac pod filmami wy uposledzeni jestescie?

  • @revanshan4075
    @revanshan4075 2 года назад +26

    "(...) W tej krainie wszystko Cię chciało zranić." - to rozmawiamy o uniwersum Tolkiena czy o Australii :D

  • @zakan4898
    @zakan4898 2 года назад +78

    Tak dodam, że jak armia Mordoru atakowała Minas Thirit to de facto orkowie stali na polach Pelenoru, które było wypełnione farmami itd więc armia mogła się przez jakiś czas wyżywić na miejscu i oczywiście jedzenie ludzi. W ogóle mi się podobało jak w książce Sam i Frodo mijali w Gorgoroth zbiorniki z wodą to dodaje dużo organizacji w moich oczach Mordorowi.

    • @ellanenish5999
      @ellanenish5999 2 года назад +17

      No nie ma co ukrywać, Mordor był bardzo dobrze zorganizowany

    • @rafal.qwerty
      @rafal.qwerty 2 года назад +8

      @@ellanenish5999 Lepiej niż Polska ostatnimi laty :/

    • @aleksanderallien6169
      @aleksanderallien6169 2 года назад +5

      W ogule ciekawe jaka populacje miał mordor jesli w sredniowieczu armia stanowiła 2-5% populacji to jesli armia liczyła 80tys to Mordor bez niewolników mogł liczyc powyżej 1.6mln do 2.4mln mieszkancow co daje przeogromna populacje. Ale taki odc tez bylby ciekawy ile jaki kraj mial populacjie.

    • @rafal.qwerty
      @rafal.qwerty 2 года назад +4

      @@aleksanderallien6169 Jakbym ja miał obstawiać to powiedziałbym że Mordor miał znacznie wyższy odsetek armii, nie zdziwiłbym się jakby to było nawet 50%

    • @aleksanderallien6169
      @aleksanderallien6169 2 года назад +3

      @@rafal.qwerty 50% to znacznie zaduzo nawet taka Sparta gdzie kazdy mezczyzna był żołnierzem liczyła max 25% społeczeństwa I ledwo sie to trzymalo w czasie wojny zawiódł ten system. W czasie pokoju był wydajny bo mazna bylo łatqo kontrolować niewolników. Mysle ze 10-30% armi Saurona musiało pilnowac I kontrolowac niewolników nie mowiac o pilnowaniu granoc itp. Nawet w Zwiazkach plemienych, wladza lub król mogl zbierac 50% wiojownikow z plemion. W plemionach wojownicy stanowili od 10-20% I to w prymitywnych dosc plemionach. Nawet tak liczac wtedy mordor by liczył 600-800tys mieszkancow mozliwe ze w tym jest pond 100-200tys ludzkich niewolnikow.

  • @Jin-dg7nx
    @Jin-dg7nx 2 года назад +13

    Ork w roli farmera:
    "Dobra dobra" "Już idę"

  • @Yanketoja
    @Yanketoja 2 года назад +7

    Jak ja uwielbiam twoje filmy! Kocham je oglądać!

  • @marcelmichalak2429
    @marcelmichalak2429 2 года назад +9

    12:01 Jak to usłyszałem to przed oczami miałem Sarumana z łyżeczką karmiącego orka a podczas tego mówiącego. "Leci nazgul na skrzydlatej besti podchodzi do lądowania"

  • @kero5643
    @kero5643 2 года назад +11

    Zapewne gdyby mogli jedliby dżem... XD

  • @mate0201
    @mate0201 2 года назад +2

    Tego mi było potrzeba..❤️

  • @kr2088
    @kr2088 2 года назад

    Świetny kontent, cała encyklopedia Śródziemia. Oby tak dalej :)

  • @mateusz6648
    @mateusz6648 2 года назад +1

    Ciekawy film Pozdro✌️

  • @Sensei.331
    @Sensei.331 2 года назад

    Bardzo ciekawa i prawdopodobna teoria. Świetne studium tematu i godna pozazdroszczenia wiedza. Pozdrawiam 🖤

  • @rada9764
    @rada9764 2 года назад +1

    Uwielbiam Cie słuchać, bo poszerzasz mój świat Tolkiena , byłego chłopaka często prosiłem żeby mi czytał a ja mu zadawałem różne pytania żeby mi mówił jak on myśli , temat Śródziemia to jest magia która wciąga jak uzależnienie, cały ten świat

  • @Queltharius
    @Queltharius  2 года назад +5

    Miłego gdybania ludziki

  • @prawdachocbolitoprawdawasw1155
    @prawdachocbolitoprawdawasw1155 2 года назад +1

    Fajny i ciekawy materiał o śródziemiu poruszyłeś.Nigdy się nad nim nie zastanawiałem choć trylogię Jacksona tyle razy oglądałem, grałem w gry osadzone w śródziemiu,czy czytałem Hobbita i władcę pierścieni.

  • @ellanenish5999
    @ellanenish5999 2 года назад +5

    Imprisoned human: *fears*
    Orc: it's pork sausage, you thought I'm some kind of savage *laughs*

  • @ksaveriusz
    @ksaveriusz 2 года назад +23

    Kanibalizm był raczej praktykowany, gdy brakowało normalnego jedzenia lub w celach rytualnych mógł na przykład Wódz plemienia A zjadać serce zabitego wodza plemienia B.

    • @ellanenish5999
      @ellanenish5999 2 года назад +4

      No coś takiego, raczej gdy brakowało pożywienia, nawet nie wiem czy w celach rytualnych, aż tak przypominam, że orkowie nie byli jakimiś wielkimi worhsiperami, w Pierwszej Erze jak Orkowie szukali Turina albo Tuora ( już nie pamiętam ) to orkowie jednej z pobliskich grup zjedli swego wodza, chciaż w sumie zgaduję, że to pewnie zależy od plemienia, np. ci z Gór Mglistych z Morii co się puścili za Drużyną to w końcu chcieli za śmierć swego wodza ich dogonić, pewnie też zależy od autorytetu jakim wódz posługiwał się w danej grupie/plemieniu i od prymitywnych tradycji w takiej grupie występujących

    • @fantasywind3923
      @fantasywind3923 2 года назад

      Jeśli chodzi o Orków żyjących w górach w szczególności w Górach Mglistych, to lokalne plemiona te utrzymywały się z grabieży i najazdów, nawet w samym Hobbicie Czyli Tam i z Powrotem, mamy wspomniane jak to Orkowie (Gobliny) robiły wyprawy po lupy i niewolników którzy dla nich pracowali, pozyskiwali także sporo żywności, do tego wszystko co sami mogą zgromadzić polowaniem, zbieractwem czy innymi działaniami. Do tego można powiedzieć że rozmaite formy życia pod ziemią, wspomina się o dziurach pełnych węży, pewnie sporo nietoperzy i do tego podziemne jezioro umożliwiało pozyskanie ryby od czasu do czasu (jezioro Golluma w Hobbicie własnie tak było wykorzystywane, ale wcale często to Gollum się najadł...wyslannikiem Wielkiego Goblina ;)).

    • @ellanenish5999
      @ellanenish5999 2 года назад +1

      @@fantasywind3923 idealne ukazanie orków z gór mglistych

  • @matio9750
    @matio9750 2 года назад

    coraz przyjemniej mi się tego słucha i ogląda, naprzód

  • @barth2338
    @barth2338 2 года назад +5

    W minucie 10:07 kiedy powiedziałeś, że nie widzisz orka w roli farmera mi odrazu do głowy przyszedł obrazek z innego uniwersum, a dokładniej z Gothic'a 3, kiedy to pod koniec gry wybierzemy drogę Innosa i pojawi się obrazek gdzie ork z człowiekiem wspólnymi siłami wspólnie orzą ziemię z dopiskiem na dole "z czasem orkowie nauczą się żyć w pokoju z ludźmi". Jednak w przypadku Śródziemia może być ciężko o zgodę między tymi dwiema grupami to ja chciałem się jedynie podzielić się moim pierwszym wyobrażeniem. Dziękuje Ci za ten film i życzę dalszych sukcesów.

    • @berakfilip
      @berakfilip 9 месяцев назад

      jakie to miłe orki w pokoju z ludzmi

  • @swarglot
    @swarglot 2 года назад +4

    4:13 Władcę Pierścieni miałem w wydaniu z tymi ilustracjami, piękne były : D

  • @Raf9595
    @Raf9595 2 года назад +1

    Lubię twoje teorie kolego :)

  • @adrianmotyl8333
    @adrianmotyl8333 2 года назад +1

    Super materiał

  • @kobong001
    @kobong001 2 года назад

    Bardzo ciekawe 👍

  • @MariaMaria-uk4yk
    @MariaMaria-uk4yk 2 года назад +1

    mój panie zajebista robota twój
    Głos jest czarujący

  • @ghostigga3820
    @ghostigga3820 2 года назад +1

    Świetne

  • @Knight_of_Poland
    @Knight_of_Poland День назад

    Mam jedną teorię, choć może być trochę naciągana.
    Być może Isengard nie był samowystarczalny i resztę surowców zapewniał Mordor. Można powiedzieć że Sauron mógł wysyłać wsparcie drogą przez Minas Morgul. Wyszedłby z Minas Morgul, przeszedł na północny-wschód od Ered Muil, przekroczył Anduinę, a potem prosto aż do Fangornu. Tam by poszedł nieopodal lasu aż doszedłby do Isengardu. Istnieje taka możliwość gdyż Theoden był pod wpływem Sarumana, więc oddział aprowizacyjny z Mordoru poszedłby przez ziemie Rohanu bez ataków jeźdźców.
    No, może jeszcze druga teza, okręty ludzi z Rhunu i Haradu mogły przepłynąć Anduinę i dalej wiadomo- wyrzucić oddział który pójdzie przez Rohan do Isengardu. Tutaj jednak jedyną przeszkodą byłby Osgiliath, bo nie ma sposobu przepłynąć obok twierdzy niezauważonym.

  • @pantomasz8044
    @pantomasz8044 2 года назад

    Ciekawy temat

  • @ellanenish5999
    @ellanenish5999 2 года назад +9

    Jak kojarzę w Lotrze nawet było napisane, że jak szli pertraktować z Sarumanem przez Nan Curunir to były poletka, które uprawiali niewolnicy Sarumana

    • @heroxion
      @heroxion 2 года назад +2

      Ale że wspierający axreya
      Quel i Axrey robią najlepsze filmy o tematyce środziemia

    • @ellanenish5999
      @ellanenish5999 2 года назад +1

      @@heroxion +1

    • @fantasywind3923
      @fantasywind3923 2 года назад +1

      Zgadza się :).
      "Wśród oparów od lewej strony majaczył niewyraźnie długi grzbiet górski. Znaleźli się już w Nan Kurunir - Dolinie Czarodzieja. Dolinę tę z trzech stron zamykały góry, jedyny wylot z niej otwierał się na południe. Niegdyś zieleniła się pięknie, a przecinająca ją przez środek Isena już tutaj, przed osiągnięciem równiny, była głęboką i potężną rzeką, bo zasilały ją liczne źródła i strumienie spływające ze zlewanych często deszczem gór. Wszędzie też ciągnęły się nad jej brzegami żyzne, pogodne ziemie.
      Teraz zmieniło się tutaj wszystko. Pod murami Isengardu zostały spłachetki pól, uprawianych przez niewolników Sarumana, lecz większą część doliny zarastały chwasty i ciernie. "

  • @przemyslawogrodnik6778
    @przemyslawogrodnik6778 2 года назад +1

    Enedvaith i Minhiriath, z tego co pamiętam były krainami niemal bezludnymi, a Zielona Ścieżka w zasadzie nieuczęszczana, więc równie dobrze posluszni Sarumanowi ludzie mogli na tych terenach niemal swobodnie wypasać zwierzynę czy obsiewać pola. ;)

  • @TheGrandeCapo
    @TheGrandeCapo 2 года назад

    Nie myślałem o tym aż do teraz

  • @ellanenish5999
    @ellanenish5999 2 года назад

    O ten cytat właśnie mi chodziło jak była dyskusja o pół-orkach

  • @gucio3338
    @gucio3338 2 года назад

    Fajny odcinek

  • @ksaveriusz
    @ksaveriusz 2 года назад +1

    Ten robaczywy chleb to po prostu jakieś suchary wzmocnione magią.

  • @kamilos9840
    @kamilos9840 2 года назад +1

    Więcej filmów bo już wszystko obejrzałem haha

  • @panhod-dog3180
    @panhod-dog3180 2 года назад +1

    Odkryłem to przypadkiem. I się nie zawiodłem sam mam kilka pytań dotyczące tego uniwersum (bez czytania żadnej książki) a to mi może pomóc

  • @jjanzair7308
    @jjanzair7308 2 года назад +4

    11:09 a moim zdaniem to brzmi całkiem logicznie

  • @thematias5094
    @thematias5094 2 года назад +4

    No proszę nie wiedziałem że mordor atakował w między czasie Leśne Królestwo

  • @turkurun
    @turkurun 2 года назад +17

    Widzę jedną nieścisłość jeśli chodzi o armię Sarumana. Mianowicie jak udało mu się ukryć tą armię i nie chodzi mi gdzie ich schował, a o to jak tłumaczył gigantyczne ilości żywności jakie szły do Isengardu. Jak to się stało, że przez dziesięciolecia nikt się nie zainteresował tym, że Saruman potrzebuje ton jedzenia w zasadzie dla siebie.

    • @sleyt6
      @sleyt6 2 года назад +2

      o tym samym pomyślałem

    • @Artex8160
      @Artex8160 2 года назад +5

      xD Nie wiem czemu ale jak pomyślałem o tym, to przed oczami mi stanął Saruman tłumaczący Theodenowi, że potrzebuje tych 40 ton pszenicy sam dla siebie, bo jest straszliwie głodnym czarodziejem :D Ale myśląc bardziej logicznie, pamiętajmy, że największą potęgą Sarumana był jego głos, nie widzę problemu, żeby mógł oszukiwać wszystkie ludy dookoła - przy okazji trochę je skłócając - aby wysyłali mu jedzenie, mówiąc, że nikt inny nie chce mu pomóc.

    • @lukaszslowikowski1001
      @lukaszslowikowski1001 2 года назад +2

      @@Artex8160 Grima Gadzi Język mając wpływy mógł mu zapewniać transporty.

    • @sleyt6
      @sleyt6 2 года назад +2

      @@Artex8160 ewentualnie mógł im obiecywać, że on to jedzenie przechowa i udostępni im w trudnych czasach. Coś jak banki teraz xD

    • @fantasywind3923
      @fantasywind3923 2 года назад +3

      Saruman miał na swoich usługach ludzi, którzy byli oficjalnie jego strażnikami bramy, mówi się o nich w Dwóch Wieżach (a i Gandalf o nich wspomina w Drużynie Pierścienia):
      "- Nikt też od ciebie tego nie wymaga - rzekł Merry. - Czy myślisz, że nam też orkowie nie obrzydli na resztę życia? W Isengardzie były prócz nich różne inne plemiona. Saruman zachował resztki rozsądku i nie ufał orkom. Do strzeżenia bramy trzymał ludzi, wybierając zapewne spośród najwierniejszych sług. Ci mieli wyjątkowe przywileje i dostawali dobry wikt."
      Więc jeśli jakieś oficjalne konszachty w celu handlu były prowadzone przez Sarumana mógł powiedzieć iż służący my ludzie strzegący twierdzy potrzebują więcej, poza tym handel z Shire i Lothem trwał tak długo bo Saruman krył się z nim i transport towarów nie szedł bezpośrednio do Isengardu ale najpiew do Dunlandu a potem sekretnymi drogami do twierdzy Sarumana. Trzeba pamiętać że Isengard to twierdza Gondoru i przez wiele lat służyli tam żołnierze lokalny ganizon który po latach został jednak przetrzebiony i przejęty przez Dunlendingów, wtedy Saruman przybył ofiarowując swoją przyjaźń i od Namiestnika Berena dostał klucze Orthancu i obiecał obsadzić twierdzę aby służyła celom obronnym, a zatem musial mieć choć małą załogę, dopiero później Saruman zaczął tworzyć armię i hodować i werbować Orków.
      "- Spiżarnia mieści się tu na piętrze, więc powódź jej nie zalała - powiedział Pippin, gdy wrócił obładowany talerzami, miskami, kubkami, nożami i mnóstwem przeróżnych prowiantów.
      - Nie kręć nosem na te przysmaki, mój Gimli - rzekł Merry. To nie jest żarcie orków, ale jadło ludzkie, jak by powiedział Drzewiec. Co wolisz, piwo czy wino? jest bardzo przyzwoita beczułka. A tu solona wieprzowina, pierwszorzędna. Jeżeli sobie życzysz, mogę przysmażyć parę plasterków boczku. Szkoda, że nie ma żadnych jarzyn. Dostawy ostatnimi dniami zawiodły. Na wety nic ci nie mogę zaofiarować prócz masła i miodu do chleba. czy to cię zadowoli?"

  • @volvus3188
    @volvus3188 2 года назад

    Lubię takie tematy

  • @Stachu454
    @Stachu454 2 года назад

    Szczerze dziwi mnie tak małe zainteresowanie twoim kanałem. xD Ciekawe jakbyś nagrał o Wiedźminie, czy wtedy zainteresowanie by wzrosło?

  • @ajmwzs8912
    @ajmwzs8912 2 года назад +2

    Zrób film o Glorfinderze gdyż wielkim wojownikiem był :)

  • @waldek0808
    @waldek0808 2 года назад +2

    Saruman mógł dostawać jedzenie z Rohanu jak Theoden był pod jego wpływem

  • @szymongurgacz2551
    @szymongurgacz2551 2 года назад +1

    Mnie osobiście zastanawia, jak konkretnie wyglądała nan Curunir przed "modernizacją", bo w filmie Saruman mieszka w niej chyba całkiem sam (może wie ktoś btw czy Istari musieli jeść) a w książce, choć całej nie przeczytałem, to już znalazłem fragment, gdzie Gandalf zajeżdża do Isengardu i ktoś otwiera mu bramę, czego Gandalf nie uznaje za nic podejrzanego, więc ktoś tam chyba jednak mieszkał, możnaby też napomknąć o geografii fizycznej (domniemana wielkość, teren itp)

  • @tomaszhajto6335
    @tomaszhajto6335 2 года назад

    Takie pytanie, pojawi się materiał co się stało w śródziemiu po zniszczeniu pierścienia i porażce Saurona np. co się stało z haradem albo rhun, co się stało w rohanie itd.

  • @_borsuk_
    @_borsuk_ 2 года назад +1

    Zrób filmik o Bitwie o Helmowy Jar 😁

  • @ellanenish5999
    @ellanenish5999 2 года назад +2

    Widzę, że Screeny z RoM
    Szacun

  • @krolpiratow1376
    @krolpiratow1376 2 года назад

    Quel zrób kiedyś może taki odcinek jak
    Zapomniane Rasy gdzie opowiesz co wiadomo o Avari z dorwinionu Krasnoludach z Gór Czerwonych o ludach haradu dalekiego.

  • @Manveru1995
    @Manveru1995 2 года назад +1

    Lecimy z odc.

  • @verton5275
    @verton5275 2 года назад +1

    Pokażesz kiedyś całą mapę śródziemia w tej edycji 3:48?

  • @berakfilip
    @berakfilip 9 месяцев назад

    2:45 nawet muchy chciały cię zabić w mordorze

  • @VER01897
    @VER01897 2 года назад +1

    "Looks like meat's back on the Menu boys!"

  • @natekmiko6247
    @natekmiko6247 2 года назад +1

    Myślę że sporą część orkowego jadłospisu odgrywał ludzkie mięso co szczególnie dla armi Sarumana ułatwiało zadanie

  • @nimfadoratonks9429
    @nimfadoratonks9429 2 года назад +1

    Mam pytanie. Jak Gandalf stał się biały to w pewnym momencie kazał Sarumanowi się zatrzymać a Saruman to zrobił chociaż nie chciał. I podobno chodziło o to że Gandalf był potężniejszy. Jak to działało? Jakieś zaklęcie czy jak?

  • @jaremawisniowiecki5909
    @jaremawisniowiecki5909 Год назад

    Skoro była rzeka to pewnej było dużo ryb. Dawne miasta (np. Gdańsk, Kraków czy Warszawa) powstawały właśnie w pobliżu rzek - bo transport i żarcie. Plus hodowla insektów jest tania i skuteczna. Spójrzcie na taką Azję.

  • @Vruui
    @Vruui 2 года назад

    Lajk i później obejrzeć ^^

  • @franekzaj4030
    @franekzaj4030 2 года назад

    Też wspomniane było w władcy pierścieni że ta armia sarumana to nie były uruk haie same. W armii było dużo ludzi z dunlandu, półorkow, goblinów i zwykłych orków. Tak apropo poprzedniego odcinka.

  • @070pawel
    @070pawel 2 года назад +1

    Ropa naftowa ma kaloryczność pokroju 10000kcal na 1kg. Da się ją także przetwarzać. Wystarczy by ta armia mogła żywić się ropą naftową lub jakimś jej odpowiednikiem wydobywanym w szybkie kopalnianym. Wtedy bez problemu dałoby się ją potajemnie wykarmić w taki sposób. To wydaje mi się bardzo logicznym i zgodnym z całym klimatem rozwiązaniem.

  • @burake_jw
    @burake_jw 2 года назад

    Ja to myślałem ,że sarumun to hodował więcej orków, potem część uzbrajał a część szła na pożywienie XD , ale cóż nie po drodze mi do czytania ,więc inspirowałem się tylko filmem

  • @cezeks901
    @cezeks901 2 года назад +4

    a może mieli jakąś chodowle trzody chlewnej przystosowanej do warunków panującej w Isengardzie tylko poprostu nie było to zbyt interesujące opisywanie historji orkowego chłopa pilnującego świń.

    • @fantasywind3923
      @fantasywind3923 2 года назад +2

      Dunland był krajem pasterzy, pewnie wiele żywności dostarczali sami Dunlendingowie, ale oczywiście tekst książek wspomina o polach uprawnych pod murami Isengardu i jego handlu z Shire (sekretnym handlu, więc niewielu wiedziało że jest prowadzony):
      "Wśród oparów od lewej strony majaczył niewyraźnie długi grzbiet górski. Znaleźli się już w Nan Kurunir - Dolinie Czarodzieja. Dolinę tę z trzech stron zamykały góry, jedyny wylot z niej otwierał się na południe. Niegdyś zieleniła się pięknie, a przecinająca ją przez środek Isena już tutaj, przed osiągnięciem równiny, była głęboką i potężną rzeką, bo zasilały ją liczne źródła i strumienie spływające ze zlewanych często deszczem gór. Wszędzie też ciągnęły się nad jej brzegami żyzne, pogodne ziemie.
      Teraz zmieniło się tutaj wszystko. Pod murami Isengardu zostały spłachetki pól, uprawianych przez niewolników Sarumana, lecz większą część doliny zarastały chwasty i ciernie. "
      Saruman kupował nie tylko fajkowe ziele z Shire, ale też inne dobra, Saruman gromadził zapasy na długo przed rozpoczęciem działań wojennych dlatego też Isengard był dobrze zaopatrzony. Reszta zaś mogła pochodzić z grabieży w końcu Orkowie i Dunlendingowie grabili Zachodnią Bruzdę.
      "Bardzo bym pragnął, żeby Erkenbrand ocalał - rzekł Theoden. - To dzielny człowiek. W nim odżyło męstwo Helma, zwanego Młotem. Ale nie możemy na niego tutaj czekać. Trzeba wszystkie nasze siły skupić za murami. Czy w grodzie są zapasy? Wieziemy z sobą niewiele prowiantu, bo spodziewaliśmy się bitwy w otwartym polu, a nie oblężenia.
      - W jaskiniach Jaru schroniła się moc ludu z Zachodniej Bruzdy, starców, dzieci i kobiet - odrzekł Gamling. - Ale zgromadziliśmy także sporo żywności; jest nawet bydło i pasza dla niego.
      - To się dobrze stało - powiedział Theoden. - orkowie palą i grabią wszystko, co znajdą w dolinie.
      - Jeżeli się połakomią na nasze mienie przechowywane za Helmowymi Wrotami, drogo za nie zapłacą - odparł Gamling." Dwie Wieże
      ...
      "Saruman od dawna interesował się Shire - ponieważ Gandalf tak robił i był wobec niego podejrzliwy; i ponieważ... zabrał się do "Liścia Niziołków" i potrzebował zapasów, ale w swej dumie... trzymał to w tajemnicy, jak tylko mógł. Później dodano inne motywy. Lubił rozszerzać swoją władzę, zwłaszcza na prowincję Gandalfa, i odkrył, że pieniądze, które mógł zapewnić na zakup „liścia”, dawały mu władzę i korumpował niektórych hobbitów1, zwłaszcza Bracegirdles, którzy posiadali wiele plantacji , a więc także Sackville-Bagginsowie."
      ...
      "... jeden z najbardziej zaufanych sług Sarumana (chociaż łobuz, wyjęty spod prawa wygnany z Dunlandu, gdzie wielu twierdziło, że miał krew orków3) wrócił z granic Shire, gdzie negocjował w celu pozyskania „ liścia” i inneych zapasów. ...Ten człowiek był teraz w drodze powrotnej, aby kontynuować interes i zorganizować transport4 wielu towarów...." Niedokończone Opowieści
      Co ciekawe jeśli chodzi o pasanie świń to Tolkien wspomina o nich w całkiem innej sytuacji, w Pierwszej Erze w krainie Beleriandu, ludzie z rodu Haladinów, fragment w angielskim oryginale:
      "There before the Nirnaeth many Men had dwelt in scattered homesteads; they were of Haleth's folk for the most part, but owned no lord, and they lived both by hunt­ing and by husbandry, keeping swine in the mast-lands, and till­ing clearings in the forest which were fenced from the wild."
      Ten fragment, 'keeping swine in the mast lands' to aluzja do praktyki wolnego wypasu świń w lasach pastewnych (zazwyczaj lasów bukowych i dębowych), ot taka ciekawostka. Z całą pewnością jakieś działania były prowadzone w Isengardzie, przynajmniej wspomina się o karmieniu wilków czyli Wargów w podziemiach Isengardu :).

    • @cezeks901
      @cezeks901 2 года назад +1

      @@fantasywind3923 aż miło posłuchać mądrych i oczytanych (nie drwie). a jest napisane w sirmalionie czy innych książkach w uniuwersum władcy pierścieni jak zdołał skoszarować i wyprodukować tyle armi i uzbrojenia. ja uwarzam że nie mógł ściągnąć z zewnątrz tyle uzbroienia i utrzymać to w tajemnicy bo ktoś by chyba zobaczył by jak przez lata duże ilości dziwnych kreatur i wozów kieruje się do Isengardu. co nie znaczy że nie mógł produkować poza Isengardem.

    • @fantasywind3923
      @fantasywind3923 2 года назад +1

      @@cezeks901 jeśli chodzi o uzbrojenie to na podstawie wszystkich wzmianek tak we Władcy jak i Niedokończonych Opowieściach, to wygląda na to że całe uzbrojenie było produkowane na miejscu, wiemy że w Isengardzie były kuźnie, więc zbroje jak kolczugi były wytwarzane przez samych Orków. Orkowie już w swoich własnych siedzibach jak podziemia Gór Mglistych wydobywali rudy metali i wytapiali je i wytwarzali broń (wspomina się już o tym w powieści Hobbit Czyli Tam i z powrotem, kiedy to Orkowie/gobliny wykuwały broń przygotowując się do Bitwy Pięciu Armii). Dunlendingowie za to byli o wiele gorzej uzbrojeni z uwagi na ich poziom rozwoju jako społeczeństwa, ale konkretna wzmianka w oryginale z angielskiego:
      "...fierce companies of the Dunlendish hillmen were thrown against it. But for all their hatred the Dunlendings were still afraid of the Rohirrim if they met face to face, and they were also less skilled in warfare and less well armed. 11
      ...
      "11 They were without body-armour, having only among them a few hauberks gained by theft or in loot. The Rohirrim had the advan­tage in being supplied by the metal-workers of Gondor. In Isengard as yet only the heavy and clumsy mail of the Orcs was made, by them for their own uses. [Author's note.]"
      Isengard jest ogromny, w jego kręgu murów można ukryć tysiące poza tym Saruman zaczął drążyć sztolnie i wielkie podziemne kompleksy by dodatkowo ukryć wielką liczbę żołnierzy i stworzeń jak Wargowie.
      Poza tym tak jak w przypadku handlu z Shire, Saruman mógł w sposób nie bezpośredni sprowadzać różne surowce potrzebne do celów produkcji, tak jak transporty towarów z Shire korzystały z sekretnych dróg, najpierw kierując się do Dunlandu dla niepoznaki, możliwe jest też iż sami Orkowie zrekrutowani z gór mogli przynieść ze sobą broń wykonaną w ich podziemnych miastach i warowniach. Opis Isengardu wiele mówi:
      " Kiedy Saruman stał u szczytu swej potęgi i uznawany był za przywódcę wszystkich czarodziejów, Isengard wyglądał tak: olbrzymi pierścień kamienny, spiętrzony jak urwisko, wysuwał się spod górskiej ściany i zatoczywszy krąg wracał do niej. Wejście było tylko jedno, przez ogromną sklepioną bramę w ścianie południowej. Brama miała kształt długiego tunelu wykutego w czarnej skale i zamkniętego z obu końców potężnymi żelaznymi drzwiami. Drzwi osadzone na ogromnych zawiasach między stalowymi futrynami, wklinowanymi w kamienną ścianę, można było, gdy odsunięto rygle, otworzyć lekkim pchnięciem ramienia zupełnie bezszelestnie. kto by przez ten rozbrzmiewający echem tunel wydostał się na drugą stronę, ujrzałby gładkie, olbrzymie koło, nieco zaklęsłe, jak wielka, płytka miska. Mierzyło ono w średnicy około mili. dawnymi czasy było tutaj zielono od sadów, wiły się między nimi piękne aleje, a liczne potoki spływały z gór do jeziora. Lecz w późniejszym okresie panowania Sarumana wszelka zieleń zniknęła stąd bez śladu. Drogi wybrukowano czarnym, twardym kamieniem i obsadzono nie drzewami owocowymi, lecz rzędami słupów z marmuru, miedzi i żelaza, łącząc je ciężkimi łańcuchami.
      Domy, komnaty, hale i korytarze wykuto w ścianach górskich od wewnętrznej strony tak, że krągłą kotlinę otaczały wokół niezliczone okna i drzwi. Mogły się tam pomieścić tysiące mieszkańców, robotników, sług, jeńców i wojowników, a także wielkie zbrojownie. W głębokich jamach u podnóży ścian trzymano wilki. Cała kotlina była zryta i podziurawiona. Daleko w głąb ziemi sięgały szyby, których wyloty nakryto niskimi kopcami lub kamiennymi kopułami; w księżycowej poświacie Krąg Isengardu wyglądał jak cmentarzysko, w którego grobach zbudzili się umarli, bo ziemia drżała ustawicznie. Szyby pochylniami lub kręconymi schodami prowadziły do głębokich lochów; tam Saruman miał swoje skarbce, składy, arsenały, kuźnie i wielkie piece. Nieustannie obracały się żelazne koła i stukały młoty. Nocą pióropusze dymu i pary unosiły się znad szybów, oświetlone od spodu czerwonym, niebieskim lub jadowicie zielonym blaskiem."
      Wygląda na to że Isengard miał całkiem spore możliwości przemysłowej produkcji.

    • @cezeks901
      @cezeks901 2 года назад +2

      @@fantasywind3923 widze że znasz się na całym lore. ja ledwo co pamiętam że mieli zniszczyć pierścień a tu opisujesz gdzie co i jak było

  • @kmicic8315
    @kmicic8315 2 года назад

    Może kiedyś materiał o Khandzie i Variagach?

  • @theguyfromDMC
    @theguyfromDMC 2 года назад +1

    Dawać mi mój grog... o shrak brakuje grogu

  • @mikoajsawik1779
    @mikoajsawik1779 2 года назад +1

    Looks like meets back on menu, boys!

    • @filiptomaszewski2205
      @filiptomaszewski2205 2 года назад +1

      Looks like meat's back on the menu boys*

    • @mikoajsawik1779
      @mikoajsawik1779 2 года назад +1

      @@filiptomaszewski2205 faktycznie dużo błędów i jeszcze to meets zamiast meat's🙈
      Dzięki za poprawę

  • @ellanenish5999
    @ellanenish5999 2 года назад +2

    Ale Erebor i Dale głównie Easterlingowie atakowali

  • @widmo10
    @widmo10 2 года назад +1

    Mi się wydaje że orkowie mogli jeść zapasy które należały do wrogów albo konie które złapali lub zabili i oczywiście ich pokarmem mogło być ludzkie mięso zabitych wrogów.

  • @darkmoon142
    @darkmoon142 2 года назад

    Saruman zakladal fartuszek i piekl robaczywy chleb

  • @exelstudio9042
    @exelstudio9042 2 года назад +1

    Elo Quel sprawa Zrobisz film o tym jak ci pierwsi ojcowie krasnolódów samemy się rozmnożyły czy i założyli plemiona?

  • @kacperpaluchowski7910
    @kacperpaluchowski7910 2 года назад +2

    Mięso wraca do jadłospisu

  • @pawela7486
    @pawela7486 Месяц назад +1

    Chodowanie trzody chlewnej przy braku jedzenia raczej nie ma sensu bo wtedy zużycie jadalnego pożywienia wzrasta

  • @danielwieczorek5519
    @danielwieczorek5519 2 года назад

    Zrobisz odcinek o innych kontynętach Ardy

  • @piter5781
    @piter5781 2 года назад

    ta armia isengardu mod rise of mordor - attila to do jakiej gry jest

  • @piotrnockiewicz5162
    @piotrnockiewicz5162 2 года назад

    Cześć, czy ktoś wie, gdzie można zakupić „ Atlas Śródziemia” autorstwa Karen Wynn Fonstad wspomniany w tym filmie ?

    • @Queltharius
      @Queltharius  2 года назад

      Używane są na OLX bo nie można już kupić nowych, chyba że po angielsku, to wtedy polecam Amazon

  • @berakfilip
    @berakfilip 9 месяцев назад

    A może magi używać do tworzenia jedzenia czy do pomagania w jej szybkim wzroście albo coś takiego

  • @mateuszzieba3360
    @mateuszzieba3360 2 года назад +2

    Poprosimy o olifant

  • @gucio3338
    @gucio3338 2 года назад +3

    Nurn to spichlerz mordoru

  • @_biorn_5779
    @_biorn_5779 2 года назад

    Jak nie fotosynteza to może hemosynteza xD

  • @Harold_Angel
    @Harold_Angel 2 года назад +1

    dobry filmik!!!!111!!!1!!!1!1!!!1!!!!!

  • @krzysztofjot3581
    @krzysztofjot3581 2 года назад

    Co do Isengardu to z tych 10 tys chyba z połowę stanowili ludzie z Dunlandu oraz Isengardu. Poza tym Isengard miał spore możliwości wyżywienia importując żywnośc z Rohanu, Dunlandu i zachodniego Gondoru. Isengard był jedynym ośrodkiem "miejskim" a zatem przemysłowym w okolicy, Tharbad już nie istniał, Khazad - dum od dawna nie. Jak współcześnie widać w miastach na niewielkiej przestrzeni żyje dużo ludzi pracujacych w "przemyśle" (a rzemiośle w średniowieczu i starozytności). Saruman będący specem w dziedzinie rzemiosł w dość oczywisty sposób musiał stawiać na taki sposób ekonomii i jak pisałem, było to potrzebne bo skąd okoliczne tereny miały brać towary rzemieśnicze. Nie tylko broń ale głównie narzędzia.

    • @krzysztofjot3581
      @krzysztofjot3581 2 года назад

      Tak czy siak dla mnie Isengard ma większe możliwości żywienia licznej armii niż taki Khazad - dum a co dopiero Gondolin będący zamkniętą na świat doliną z bardzo liczną ludnością (też min 10 tys armia jaką Turgon poprowadził na Bitwę nieprzeliczonych łez)

  • @novingar5923
    @novingar5923 2 года назад

    Zapraszam na wycieczki do LOTRO może znajdziemy jakieś poszlaki :D

  • @MrPawel1221
    @MrPawel1221 2 года назад +4

    A może małe porównanie jakie poszczególne frakcje (te w miarę nam znane) były najlepiej zarządzane i zorganizowane w czasie wojny o pierścień? 😄

  • @piotrkaminski7884
    @piotrkaminski7884 2 года назад +1

    Mogli też przecież mieć zakonserwowane zapasy żywności. Saruman był przecież czarodziejem. Napewno znał też się na alchemi(chemii).

  • @hansolo8919
    @hansolo8919 2 года назад

    Pozdrawiam 4

  • @GRN14
    @GRN14 2 года назад

    Podczas bitwy o srodziemnie gdzie znajdowały się elfy i kranoludy ? I dlaczego nie pomogli?

  • @JanKowalski-bp8tw
    @JanKowalski-bp8tw 2 года назад

    Dla statystyk.

  • @nabuchonodozorthc6162
    @nabuchonodozorthc6162 2 года назад

    Szybkie pytanie mam które nie daje mi spokoju. Czy Majarowie np. Gandafl mogli umrzeć od zwykłej broni? Dajmy na to od zabłąkanej strzały?

    • @Queltharius
      @Queltharius  2 года назад

      jego cielesna powłoka pewnie tak

    • @nabuchonodozorthc6162
      @nabuchonodozorthc6162 2 года назад

      @@Queltharius I co potem? Znów respawn?

    • @Queltharius
      @Queltharius  2 года назад

      @@nabuchonodozorthc6162 Wrócą sobie do miejsca, gdzie mogą odbudować fizyczną formę i znowu będą mogli się w niej ukazywać ;p

  • @fantinilukasz
    @fantinilukasz 2 года назад +1

    może mieli karty podarunkowe do burger kinga

  • @hubertksiezarek1965
    @hubertksiezarek1965 2 года назад +5

    Ten moment kiedy jesteś jednym z pierwszych : D

  • @incanus9485
    @incanus9485 2 года назад

    👍😀😉

  • @camthalionlossehelin3056
    @camthalionlossehelin3056 2 года назад

    Zrób proszę historię Dol guldur

  • @KickYourAss3D
    @KickYourAss3D 2 года назад

    Powiedziałeś że niedorzeczne jest że saruman hibernował swoich orków. To fantasy. Wszystko może być równie niedorzeczne. Mam jeszcze inna teorie. Co jeśli saruman rozmnażał orków i karmił młodsze pokolenie mięsem starego pokolenia? To wcale nie jest głupie 😂 pozdrawiam i czekam na następny odcinek.

  • @rawraw9888
    @rawraw9888 2 года назад

    Pewnie do Turasa na Kebsa chodzili, oni są wszędzie xd.

  • @dzikunwm
    @dzikunwm 2 года назад +1

    Theoden był pod wpływem Sarumana. Możliwe że otrzymywał zapasy z Rohanu

    • @jakusers4724
      @jakusers4724 2 года назад

      A.palptine manipulował Padme

    • @kapi0_089
      @kapi0_089 2 года назад

      @@jakusers4724 co xd

  • @ellanenish5999
    @ellanenish5999 2 года назад +4

    Oprócz niewolników wspominani są również ludzie z Nurnen pochodzenia Easterlingowego, którzy może nie jakoś bardzo niewolniczy ale równie ciężko pracowali niczym socjaliści nad utrzymaniem całego terenu w pożądku najpewniej, co z koleji również zapewne odbywało się pod ścisłym nadzorem Czarnej Wieży

    • @piotrb8434
      @piotrb8434 2 года назад

      "...ciężko pracowali niczym socjaliści...". Socjaliści to lenie, nie lubią ciężkiej pracy.

    • @fantasywind3923
      @fantasywind3923 2 года назад

      Pochodzenie niewolników w Nurn nie jest dokładnie potwierdzone, prawdopodobnie pochodzą z różnych krain (Easterlingowie, Variagowie z Khandu może Haradrimowie? Już nie wspominając iż tacy Korsarze z Umbaru wśród swoich niewolników mieli jeńców z Gondoru co jest również możliwe że złapani gondorczycy również byliby przymuszeni do pracy dla Mordoru), ale też możliwe jest że wielu z nich to wręcz kolejne pokolenia niewolników już tam urodzonych (do których dowożone nowych co jakiś czas) dlatego też po wyzwoleniu wielu z nich nie powróci do swoich krain ale pozostanie w Nurn, zresztą Aragorn jako król Elessar dał im te ziemie na własność po wojnie.

    • @krzysztofjot3581
      @krzysztofjot3581 2 года назад

      @@fantasywind3923 to wydaje się dość oczywiste, ze niewolnicy znad Nurn to tacy chłopi pańszczyzniani cy fellachowie majacy swoje rodziny i z połowe plonów oddających na armię orków. Na 100 tys armii Mordoru chyba maks połowa to orkowie a reszta ludzie. Orkowie zresztą są mniejsi od ludzi to i zapotrzebowanie kaloryczne mniejsze. Niewolnicy mogli pochodzić ze wszystkich krain dookoła Mordoru, również ze zdobytego wcześniej Umbaru, Minas Ithil a przede wszystkim Osgiliath. Mnie zastanawia czy faktycznie orkowie gdy nie toczono wojny byli "bezrobotni"?

    • @fantasywind3923
      @fantasywind3923 2 года назад

      @@krzysztofjot3581 jeśli chodzi o Orków, oni sami mieli swoje rzemiosła, na pewno zajmowali się różnymi rzeczami, nawet jako wojownicy nie byliby zupełnie bez zajęć w trakcie pokoju (już samo pilnowanie ,,porządku", nadzorowanie niewolników i innych Orków, treningi i szkolenia, zwykle obowiązki w miejscach gdzie stacjonowali, a to patrol a to jakiś wypad, misje zwiadowcze). Orkowie to również siła robocza Mordoru, drążą tunele, budują i kopią, wydobywają metale, pracują w kuźniach i warsztatach, praca w kopalniach z pewnością w dużej mierze opierała się na pracy Orków (niewolnicy pewnie też ale oni, zwykle ludzie, szybko by umierali, już zresztą Hobbit o tym wspomina o praktyce Goblinów/Orków do trzymania niewolników w swoich podziemnych siedzibach:
      ,,Nie wyrabiają pięknych przedmiotów, ale na innej robocie znają się dość dobrze. Umieją, jeśli im się chce, budować tunele i szyby kopalni nie gorzej niż krasnoludy, chociaż z natury są niedbałe i brudne.
      Szczególnie udają im się młoty, siekiery, miecze, sztylety, kilofy, kleszcze, a także wszelkie narzędzia tortur; umieją robić je sami, ale jeszcze chętniej zmuszają do pracy pod swoim kierunkiem więźniów i jeńców, trzymając ich pod ziemią, póki nieszczęśnicy nie wymrą z braku powietrza i światła."
      Na przykładzie realnego świata w takim antycznym Rzymie praca niewolników w kopalniach była najgorsza i zawsze wykazywała się wielką śmiertelnością, oczywiście nawet niewolnicy pracujący na polach uprawnych pod batem też mieli cięzko, ale kopalnie to już bez porównania gorszy los. Można więć powiedzieć że Orkowie byli by bardziej wydajni, oni przede wszystkim są przystosowani do życia pod ziemią i wolą żyć i mieszkać w ciemności).

  • @MushashiQ
    @MushashiQ 2 года назад

    ostatni władca pierścienia - Yeskov - tam macie wszystko wyjaśnione :-)

    • @Queltharius
      @Queltharius  2 года назад

      Jakby książka była uznawana za kanon, to spoko xd

  • @maxKKKKKKKKKKKK
    @maxKKKKKKKKKKKK 2 года назад +1

    Grog to trochę taki odpowiednik Pervetinu, po którym Niemcy wjeżdżali w Europe, jak w masło do czasu...

  • @Michal_Emade
    @Michal_Emade 2 года назад

    Spustem sarumana z wieży Isengard

  • @wawero125
    @wawero125 2 года назад

    A co jesli srodziemie to taki teamowy battle royal miedzy dobrem a złem ?

  • @perlik8137
    @perlik8137 2 года назад

    zawsze myślałem ze to co pili Uruk-hai to woda z krwią

    • @theguyfromDMC
      @theguyfromDMC 2 года назад

      O shrak grog lepszy niż czarny pan

  • @TheOskiBoski
    @TheOskiBoski 2 года назад +1

    no prosze coś dalo rade dodac

  • @sleyt6
    @sleyt6 2 года назад

    Być może Orkowie mieli sporo spowolniony metabolizm, przez co nie potrzebowali aż tak dużo jedzenia. Coś jak krokodyle czy węże - raz zjedzą i przez wiele dni nie muszą jeść. A czy to możliwe, aby Saruman lub Sauron tworzyli jedzenie za pomocą magii?

    • @Artex8160
      @Artex8160 2 года назад +1

      Co do magii, to osobiście myślę, że mało prawdopodobne. Magia "za czasów Tolkiena" to bardziej uroki czy zaklęcia jakichś przedmiotów lub przewidywanie przyszłości, wizje, a nie materialne tworzenie przedmiotów. Magia raczej "poruszała" niż "tworzyła". Dodatkowo, można by pomyśleć, że tylko Valarowie mogli coś "tworzyć", a i tak jedynie wykonywali polecenia Eru.

  • @nowhereking9647
    @nowhereking9647 2 года назад +1

    Zrób odcinek o szagratach